İçeriğe geç

İklim, Çevre ve Yenilikçi Çözümler Maarif Müfredatı: Kazanımlar ve Öğrenme Çıktıları

İklim, Çevre ve Yenilikçi Çözümler dersinin Maarif modeli programında 18 öğrenme çıktısı var. Sınıfını seç.

Bu liste MEB öğretim programıdır; YKS’de sorulacak konuların resmî listesi değildir. 2027 YKS önceki programla yapılır, 2028 için ÖSYM kılavuzu esas alınmalıdır. Daha önceki programa göre hazırlanmış katalog için TYT / AYT konuları sayfasına, modelin takvimi için Maarif modeli ve YKS yazısına bak.

Üniteler

Programda bu ders için sınıf belirtilmemiş; üniteler programdaki sırayla verilmiştir.

İÇYÇ.1

1. Ünite: İklim Değişikliği

8 ders saati
  • İÇYÇ.1.1

    Küresel iklim sisteminde meydana gelen değişiklikleri yorumlayabilme

    1. a)İklim değişikliğine neden olan unsurları inceler.
    2. b)İklim değişikliğinin etkilediği unsurları inceler.
    3. c)İklim değişikliğinin etkilerinin niteliğini sorgular.
    4. ç)İklim değişikliğinin nedenlerini ve sonuçlarını bağlamından kopmadan yeniden ifade eder.
Bu ünitenin becerileri
  • SBAB 4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2. Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama)
8 ders saati · Bu dersi haftana yerleştirHaftanı planla
İÇYÇ.2

2. Ünite: Çevre ve İnsan

10 ders saati
  • İÇYÇ.2.1

    Çevre bilincinin gelişim sürecini neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme

    1. a)Çevre bilincinin ortaya çıkmasına neden olan olayları inceler.
    2. b)Çevre bilincinin gelişim sürecini etkileyen unsurları inceler.
    3. c)Çevre bilincinin gelişim sürecinin niteliğini sorgular.
    4. ç)Çevre bilincinin gelişim sürecinin nedenlerini ve sonuçlarını bağlamından kopmadan yeniden ifade eder.
  • İÇYÇ.2.2

    Çevresel olay ya da olgu üzerinden çevre etiği yaklaşımlarını karşılaştırabilme

    1. a)Çevresel olay ya da olguya ilişkin çevre etiği yaklaşımlarının özelliklerini belirler.
    2. b)Çevresel olay ya da olguya ilişkin çevre etiği yaklaşımlarının benzerliklerini listeler.
    3. c)Çevresel olay ya da olguya ilişkin çevre etiği yaklaşımlarının farklılıklarını listeler.
  • İÇYÇ.2.3

    Doğal kaynakların insan hayatındaki önemini özetleyebilme

    1. a)Doğal kaynakların insan hayatındaki kullanım alanlarını çözümler.
    2. b)Doğal kaynakları kullanım alanlarına ve yenilenebilirlik özelliklerine göre sınıflandırılır.
    3. c)Doğal kaynakların önemini kullanım alanlarına ve yenilenebilirlik özelliklerine göre yorumlar.
  • İÇYÇ.2.4

    Ekolojik ayak izi ile biyolojik kapasite arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme

    1. a)Ekolojik ayak izi ile biyolojik kapasiteye ilişkin parçaları belirler.
    2. b)Ekolojik ayak izi ile biyolojik kapasite arasındaki ilişkiyi belirler.
Bu ünitenin becerileri
  • SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2. Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama)
  • KB2.3. Özetleme
  • KB2.4. Çözümleme
  • KB2.7. Karşılaştırma
10 ders saati · Bu dersi haftana yerleştirHaftanı planla
İÇYÇ.3

3. Ünite: Çevre Sorunları

22 ders saati
  • İÇYÇ.3.1

    Çevre sorunlarına neden olan beşeri faaliyetleri yorumlayabilme

    1. a)Çevre sorunlarına neden olan beşeri faaliyetleri inceler.
    2. b)Beşerî faaliyetlerin etkilediği çevresel unsurları inceler.
    3. c)Beşerî faaliyetlerin etkilerinin niteliğini sorgular.
    4. ç)Beşerî faaliyetlerin çevresel etkilerini bağlamından kopmadan yeniden ifade eder.
  • İÇYÇ.3.2

    Hava kirliliğinin çevresel etkilerini çözümleyebilme

    1. a)Hava kirliliğinden etkilenen unsurları belirler.
    2. b)Hava kirliliğinden etkilenen unsurlar ile hava kirliliğinin çevresel etkileri arasındaki ilişkiyi belirler.
  • İÇYÇ.3.3

    Su kıtlığı ve kirliliğinin çevresel etkilerini çözümleyebilme

    1. a)Su kıtlığı ve kirliliğinden etkilenen unsurları belirler.
    2. b)Su kıtlığı ve kirliliğinden etkilenen unsurlar ile su kıtlığı ve kirliliğinin çevresel etkileri arasındaki ilişkiyi belirler.
  • İÇYÇ.3.4

    Toprak bozulmasının çevresel etkilerini çözümleyebilme

    1. a)Toprak bozulması tiplerini belirler.
    2. b)Toprak bozulması tipleri ile toprak bozulmasının çevresel etkileri arasındaki ilişkiyi belirler.
  • İÇYÇ.3.5

    Biyoçeşitlilik kaybının çevresel etkilerini yorumlayabilme

    1. a)Biyoçeşitlilik kaybına yönelik tehditleri inceler.
    2. b)Biyoçeşitlilik kaybından etkilenen unsurları inceler.
    3. c)Biyoçeşitlilik kaybının çevresel etkilerinin niteliğini sorgular.
    4. ç)Biyoçeşitlilik kaybının çevresel etkilerini bağlamından kopmadan yeniden ifade eder.
Bu ünitenin becerileri
  • SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2. Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama)
  • KB2.4. Çözümleme
22 ders saati · Bu dersi haftana yerleştirHaftanı planla
İÇYÇ.4

4. Ünite: Çevre Sorunlarına Yenilikçi Çözümlerin Temelleri

10 ders saati
  • İÇYÇ.4.1

    Çevre hakkı ve katılımın önemini çözümleyebilme

    1. a)Çevre hakkı ve katılımın önemine ilişkin parçaları belirler.
    2. b)Çevre hakkı ve katılımın önemine ilişkin parçalar arasındaki ilişkileri belirler.
  • İÇYÇ.4.2

    Mücadele stratejileri bağlamında çevre sorunlarına yönelik akıl yürütebilme

    1. a)Çevre sorunlarıyla mücadele stratejilerini belirler.
    2. b)Çevre sorunlarıyla mücadele stratejileri arasında bütün-bütün veya bütün-parça ilişkisi kurar.
    3. c)Çevre sorunlarıyla mücadele stratejilerini genelden genele veya genelden özele çıkarım yapar.
  • İÇYÇ.4.3

    Uluslararası çevre anlaşmalarının getirdiği sorumluluklar kapsamında ekonomik ve sosyal projeleri eleştirel düşünebilme

    1. a)Uluslararası çevre anlaşmalarının getirdiği sorumluluklar kapsamında ekonomik ve sosyal projeleri sorgular.
    2. b)Uluslararası çevre anlaşmalarının getirdiği sorumluluklar kapsamında ekonomik ve sosyal projeler hakkında akıl yürütür.
    3. c)Uluslararası çevre anlaşmalarının getirdiği sorumluluklar kapsamında ekonomik ve sosyal projelere yönelik akıl yürütmeyle ulaştığı çıkarımları yansıtır.
  • İÇYÇ.4.4

    Çevresel sürdürülebilirlik açısından yenilikçi projeleri neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme

    1. a)Çevresel sürdürülebilirlik açısından yenilikçi projelere neden olan unsurları inceler.
    2. b)Çevresel sürdürülebilirlik açısından yenilikçi projelerin etkilediği unsurları inceler.
    3. c)Çevresel sürdürülebilirlik açısından yenilikçi projelerin etkilerinin niteliğini sorgular.
    4. ç)Çevresel sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla geliştirilen yenilikçi projelerin nedenlerini ve sonuçlarını bağlamından kopmadan yeniden ifade eder.
Bu ünitenin becerileri
  • SBAB4. Değişim ve Sürekliliği Algılama (SBAB4.2. Değişim ve Sürekliliği Neden ve Sonuçlarıyla Yorumlama)
  • KB2.4. Çözümleme
  • KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme) (KB2.16.2. Tümdengelimsel Akıl Yürütme)
  • KB3.3. Eleştirel Düşünme
10 ders saati · Bu dersi haftana yerleştirHaftanı planla
İÇYÇ.5

5. Ünite: Çevre Sorunlarına Yenilikçi Çözümler Geliştirme

18 ders saati
  • İÇYÇ.5.1

    Gözlemlediği çevre sorunlarından etkilenen paydaşlarla kurduğu empatiyi yansıtabilme

    1. a)Çevre sorunlarından etkilenen paydaşlarla empati kurmaya yönelik yaptığı deneyimi gözden geçirir.
    2. b)Deneyimlerinden elde ettiği gözlemlere dayalı çıkarım yapar.
    3. c)Paydaşlarla empati yaparak ulaştığı çıkarımları değerlendirir.
  • İÇYÇ.5.2

    Çevre sorunlarına yenilikçi çözüm geliştirmeye yönelik tanımladığı çalışma problemini eleştirel düşünebilme

    1. a)Çevre sorunlarına yönelik temel problemi sorgular.
    2. b)Sorguladığı problemle ilgili akıl yürütür.
    3. c)Probleme yönelik akıl yürütmeyle ulaştığı çıkarımları yansıtır.
  • İÇYÇ.5.3

    Çevre sorunlarının çözümü için tanımladığı probleme yönelik yenilikçi fikirler ortaya koyarak problemi çözebilme

    1. a)Tanımladığı problemi yapılandırır.
    2. b)Yapılandırmış olduğu problemi özetler.
    3. c)Özetlediği problemin çözümüne yönelik gözleme dayalı/mevcut bilgiye/veriye dayalı tahminde bulunur.
    4. ç)Problemin çözümüne yönelik ortaya koyduğu önermeler üzerinden akıl yürütür.
    5. d)Problemin çözümüne ilişkin ortaya koyduğu önermeleri değerlendirir.
  • İÇYÇ.5.4

    Çevre sorunlarının çözümünde tanımladığı problem için geliştirdiği yenilikçi fikre yönelik model oluşturabilme

    1. a)Geliştirmiş olduğu yenilikçi fikre yönelik model önerir.
    2. b)Önerdiği modeli yeni kanıtlarla yeniler.
Bu ünitenin becerileri
  • FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma
  • KB2.15.Yansıtma
  • KB3.3. Eleştirel Düşünme
  • KB3.2. Problem Çözme
18 ders saati · Bu dersi haftana yerleştirHaftanı planla

Maraton sana ne katar?

Hangi programla okuyor olursan ol, hazırlığın kayda geçer: planın, denemelerin, çalışma saatlerin ve yanlışlarının nedenleri tek yerde.

Haftalık ajanda ekranıPlanla

Haftanın yolu, önünde.

Çalışma bloklarını ajandana yerleştir, günler arasında sürükle. Planını PDF veya Excel olarak al.

Deneme sonucu ekranıDeneme

Sonucunu gör, nedenini anla.

Denemeni elle gir ya da PDF karneni aktar. İki denemeyi karşılaştır, yanlış ve boşlarının nedenlerini kaydet.

Soru çözümü kaydı ekranıÇalış ve kaydet

Emeğin kayıtta kalsın.

Çalıştığın konuyu, çözdüğün soruyu ve ayırdığın süreyi kaydet. Denemelerinin net trendi tarih tarih birikir.

Maraton Koç sohbeti ekranıMaraton Koç

Kayıtlarına birlikte bakın.

Denemelerine ve çalışma kayıtlarına bakar, bulgularını seninle konuşur; nedenini sorar.

Görseller örnek öğrenci hesabındandır.

Sık sorulan sorular

Maarif modelinde kazanım yerine ne deniyor?

Maarif modeli programlarında kazanımların yerini “öğrenme çıktısı” alır. Arama yaparken “kazanım” ve “öğrenme çıktısı” bu sayfalarda aynı listeyi anlatır.

Süreç bileşeni nedir?

Programda her öğrenme çıktısı, a), b), c) gibi harflerle sıralanan süreç bileşenleriyle ayrıntılandırılır. Bu sayfalarda süreç bileşenleri, bağlı olduğu çıktının altında MEB programındaki ifadeyle verilir.

İklim, Çevre ve Yenilikçi Çözümler öğrenme çıktıları YKS’de çıkacak konular mı?

Hayır. Bu sayfa MEB’in öğretim programını gösterir. Bir sınav yılının konu kapsamı ÖSYM kılavuzuyla belirlenir; 2028 YKS için resmî konu listesi henüz yayımlanmadı.

Öğrenme çıktısı kodları ne anlama gelir?

Kod; dersin kısaltmasını, sınıfı, üniteyi ve çıktının sırasını gösterir. Örneğin FİZ.10.1.1, 10. sınıf fizik dersinin 1. ünitesindeki 1. çıktıdır.

Bu bilgiler nereden alındı?

MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaöğretim programlarından (tymm.meb.gov.tr). Çıktı ve süreç bileşeni metinleri programdaki ifadeyle verilir; yorum eklenmez.

Kaynak: MEB TYMM öğretim programı PDF’i (28.08.2026). Öğrenme çıktısı metinleri programdaki ifadeyle verilmiştir. Son güncelleme: .