AYT Türk Dili ve Edebiyatı Konuları 2027

15 ana konu; kazanımlar, önkoşul becerileri ve yaklaşık soru dağılımı bir arada. Maraton kataloğuyla çalışma sıranı oluştur.

Ana konu: 15
Alt konu: 13
Taslakta en yüksek ağırlık: İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı≈ 5,8 soru / yıl
Kazanım: 166

Konu listesi

Kazanımları görmek için konuyu aç. Yaklaşık değerler doğrulanmamış 2021–2025 taslağıdır.

15 / 15 ana konu

Edebiyata Giriş

0 alt konu

≈ 0,6

Edebiyatın güzel sanatlar içindeki yerini ve diğer bilim dallarıyla (tarih, felsefe, sosyoloji vb.) ilişkisini kavrar.
Metinleri sınıflandırır (sanatsal metinler, öğretici metinler).
Edebi metinleri yorumlarken kullanılacak temel kavramları bilir.

Şiir Bilgisi

3 alt konu

≈ 4

Şiirde Ahenk Unsurları

Nazım birimi, kafiye (uyak) türleri, redif ve kafiye örgülerini tespit eder.
Hece, aruz ve serbest ölçüyü tanır; asonans ve aliterasyon gibi ahenk unsurlarını belirler.

Önce bu becerileri ele al

TYT Türkçe: Sözcük Yapısı ve Ekler — Kök ve eklerin görevleri

Bu öneri konunun tamamını bitirme zorunluluğu değildir.

Nazım Biçimleri ve Nazım Türleri

Nazım biçimi ve nazım türü kavramlarını ayırt eder; Türk edebiyatı dönemlerine göre nazım şekillerini tanır.

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Edebi sanatları (teşbih, istiare, mecazımürsel, teşhis, intak, tezat, tenasüp, tevriye, hüsnütalil, tecahülüarif, kinaye vb.) metin üzerinde tespit eder ve işlevlerini yorumlar.

Önce bu becerileri ele al

TYT Türkçe: Sözcükte Anlam — Gerçek ve mecaz anlam, benzetme

Bu öneri konunun tamamını bitirme zorunluluğu değildir.

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı

0 alt konu

≈ 0,8

Sözlü Edebiyat Dönemi'nin (koşuk, sagu, sav, destan) genel özelliklerini ve ürünlerini tanır.
Yazılı Edebiyat Dönemi'ndeki (Köktürk Yazıtları, Uygur Metinleri) eserlerin içerik ve dil özelliklerini bilir.

İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı

3 alt konu

≈ 5,8

Geçiş Dönemi Eserleri

İlk Türk-İslam eserlerini (Kutadgu Bilig, Divanü Lügati't-Türk, Atabetü'l Hakayık, Divan-ı Hikmet) ve yazarlarını tanır.

Divan Edebiyatı

Divan şiirinin genel özelliklerini (dil, sanat anlayışı, mazmunlar) bilir.
Divan şiiri nazım biçimlerini (gazel, kaside, mesnevi, rubai, tuyuğ vb.) ve türlerini ayırt eder.
Dönemin önde gelen şairlerini (Fuzûlî, Bâkî, Nedîm, Şeyh Galip vb.) ve temel eserlerini tanır.
Divan nesrinin (süslü, orta, sade nesir) özelliklerini ve temsilcilerini bilir.

Tüm kazanımlar (13)

Gazel türünün yapısal özelliklerini ve tema gelişimini analiz eder.
Kaside türünün methiye geleneği içindeki yerini değerlendirir.
Mesnevi türünün hikâye anlatma tekniklerini inceler.
Divan şiirindeki aşk, tasavvuf ve tabiat anlayışını yorumlar.
Klasik Türk şiirindeki sembolizm ve mazmun kullanımını çözümler.
Divan şairlerinin üslup özelliklerini karşılaştırır.
Hikâye türünün Divan edebiyatındaki gelişimini takip eder.
Tezkirelerin Türk edebiyat tarihindeki önemini kavrar.
Divan şiirinin sosyal hayat içindeki yerini değerlendirir.

Halk Edebiyatı

Anonim Halk Edebiyatı nazım biçimlerini (mani, türkü) ve türlerini (ağıt, ninni) tanır.
Âşık Tarzı Halk Edebiyatı nazım biçimlerini (koşma, semai, varsağı, destan) ve temsilcilerini (Karacaoğlan, Köroğlu, Âşık Veysel vb.) bilir.
Tekke-Tasavvuf Edebiyatı nazım türlerini (ilahi, nefes, deme, nutuk) ve temsilcilerini (Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli, Pir Sultan Abdal vb.) tanır.
Halk hikâyelerinin yapısal özelliklerini ve anlatım tekniklerini analiz eder.

Tüm kazanımlar (12)

Destanların milli kimlik oluşumundaki rolünü değerlendirir.
Anonim halk şiirinin toplumsal işlevlerini kavrar.
Âşıklık geleneğinin müzikal ve edebi boyutlarını inceler.
Mani türünün dilsel ve toplumsal özelliklerini çözümler.
Türkünün müzik-söz uyumunu ve duygusal etkisini analiz eder.
Tekke edebiyatının tasavvufi sembolizmini yorumlar.
Halk edebiyatı ile divan edebiyatı arasındaki etkileşimi değerlendirir.
Sözlü gelenekten yazılı edebiyata geçiş sürecini inceler.

Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı

4 alt konu

≈ 3,2

Tanzimat Dönemi Edebiyatı

Tanzimat Dönemi'nin hazırlık sürecini ve getirdiği yenilikleri (ilk gazete, ilk roman, ilk tiyatro vb.) bilir.
I. ve II. Dönem Tanzimat sanatçılarının (Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit Tarhan vb.) eserlerini ve sanat anlayışlarındaki farklılıkları karşılaştırır.

Servetifünun Edebiyatı (Edebiyat-ı Cedide)

Servetifünun Dönemi'nin oluşumunu, sanat anlayışını ('sanat için sanat') ve dil özelliklerini bilir.
Dönemin önde gelen şair ve yazarlarını (Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf vb.) ve eserlerini tanır.

Fecriati Topluluğu

Fecriati topluluğunun kuruluş amacını ve Servetifünun'a tepkilerini anlar.
Topluluğun en önemli temsilcisi Ahmet Haşim'in şiir anlayışını bilir.

Milli Edebiyat Dönemi

Milli Edebiyat akımının doğuşunu ve 'Yeni Lisan' hareketinin getirdiği ilkeleri (dilde sadeleşme) anlar.
Dönemin önde gelen şair ve yazarlarını (Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Mehmet Emin Yurdakul, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Halide Edip Adıvar, Reşat Nuri Güntekin vb.) ve eserlerini milli değerler çerçevesinde değerlendirir.

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı

3 alt konu

≈ 3,2

1920-1940 Dönemi Şiir

Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki edebi ortamı ve Atatürk'ün edebiyata etkisini bilir.
Öz (Saf) Şiir anlayışını ve temsilcilerini (Ahmet Hamdi Tanpınar, Cahit Sıtkı Tarancı, Necip Fazıl Kısakürek vb.) tanır.
Milli Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiiri ve temsilcilerini (Beş Hececiler) tanır.
Hecenin Beş Şairi'nin ortak özelliklerini ve bireysel farklılıklarını değerlendirir.

Tüm kazanımlar (8)

Faruk Nafiz Çamlıbel'in şiir dünyasını ve 'Han Duvarları' eserini analiz eder.
Halit Fahri Ozansoy'un millî duygulu şiirlerini inceler.
Orhan Seyfi Orhon'un lirik şiir anlayışını değerlendirir.
Enis Behiç Koryürek ve Yusuf Ziya Ortaç'ın şiir özelliklerini kavrar.

1940 Sonrası Modern Şiir

Serbest Nazım ve Toplumcu Şiiri ve temsilcilerini (Nâzım Hikmet Ran) bilir.
Garip Hareketi (I. Yeni) ve temsilcilerini (Orhan Veli, Oktay Rifat, Melih Cevdet) tanır.
İkinci Yeni şiir anlayışını ve temsilcilerini (Cemal Süreya, Edip Cansever, Turgut Uyar) bilir.
Garip akımının Türk şiirine getirdiği yenilikleri çözümler.

Tüm kazanımlar (8)

İkinci Yeni'nin dil ve imge anlayışını analiz eder.
Nâzım Hikmet'in şiir devrimini ve dünya edebiyatına etkisini değerlendirir.
Orhan Veli'nin gündelik dil kullanımını ve şiir felsefesini kavrar.
İlhan Berk'in şiir evrimini ve postmodern yaklaşımını inceler.

Cumhuriyet Dönemi Nesir

Toplumcu Gerçekçi roman anlayışını ve yazarlarını (Yaşar Kemal, Orhan Kemal) tanır.
Bireyin İç Dünyasını Esas Alan roman geleneğini ve temsilcilerini (Peyami Safa, Yusuf Atılgan, Oğuz Atay) bilir.
Köy romanının gelişimini ve önemli eserlerini (Yaprak Dökümü, İnce Memed) analiz eder.
Anadolu insanını konu alan hikâye geleneğini ve Sabahattin Ali'nin katkılarını değerlendirir.

Tüm kazanımlar (7)

Modernist roman tekniklerinin Türk edebiyatındaki yansımalarını inceler.
Geleneksel ve modern tiyatroyu karşılaştırır.
Haldun Taner'in tiyatro anlayışını ve 'Keşanlı Ali Destanı' eserini çözümler.

Edebi Akımlar

0 alt konu

≈ 1

Batı edebiyatındaki temel edebi akımları (Klasisizm, Romantizm, Realizm, Natüralizm, Parnasizm, Sembolizm, Sürrealizm, Egzistansiyalizm) ve bu akımların Türk edebiyatındaki yansımalarını bilir.

AYT Dil Bilgisi

0 alt konu

Veri yok

Paragrafta anlam, yapı ve anlatım tekniklerini ileri düzeyde yorumlar.
Cümlede anlam, cümle yorumlama ve anlatım özelliklerini analiz eder.
Anlatım bozukluklarını anlamsal ve yapısal düzeyde tespit eder.
Karmaşık dil bilgisi kurallarını (isim, sıfat, zamir tamlamaları; fiil çatıları; cümle türleri vb.) metin üzerinde uygular.

Önce bu becerileri ele al

TYT Türkçe: Sözcük Türleri — Sözcük türlerini ayırt etme

Bu öneri konunun tamamını bitirme zorunluluğu değildir.

Şiir (Okuma)

0 alt konu

Veri yok

Metinde geçen kelime ve kelime gruplarının anlamlarını tespit eder.
Şiirin temasını belirler.
Şiirde ahengi sağlayan özellikleri/unsurları belirler.
Şiirin nazım biçimini ve nazım türünü tespit eder.

Tüm kazanımlar (13)

Şiirdeki mazmun, imge ve edebî sanatları belirleyerek bunların anlama katkısını değerlendirir.
Şiirde söyleyici ile hitap edilen kişi/varlık arasındaki ilişkiyi belirler.
Şiirde millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri belirler.
Şiirde edebiyat, sanat ve fikir akımlarının/anlayışlarının yansımalarını değerlendirir.
Şiiri yorumlar.
Şair ile şiir arasındaki ilişkiyi değerlendirir.
Türün/biçimin ve dönemin/akımın diğer önemli yazarlarını ve eserlerini sıralar.
Metinden hareketle dil bilgisi çalışmaları yapar.
Metinler arası karşılaştırmalar yapar.

Öyküleyici Edebî Metinler (Okuma)

0 alt konu

Veri yok

Metinde geçen kelime ve kelime gruplarının anlamlarını tespit eder.
Metnin türünün ortaya çıkışı ve tarihsel dönem ile ilişkisini belirler.
Metnin tema ve konusunu belirler.
Metindeki çatışmaları belirler.

Tüm kazanımlar (16)

Metnin olay örgüsünü belirler.
Metindeki şahıs kadrosunun özelliklerini belirler.
Metindeki zaman ve mekânın özelliklerini belirler.
Metinde anlatıcı ve bakış açısının işlevini belirler.
Metindeki anlatım biçimleri ve tekniklerinin işlevlerini belirler.
Metnin üslup özelliklerini belirler.
Metinde millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri belirler.
Metinde edebiyat, sanat ve fikir akımlarının/anlayışlarının yansımalarını değerlendirir.
Metni yorumlar.
Yazar ile metin arasındaki ilişkiyi değerlendirir.
Türün ve dönemin/akımın diğer önemli yazarlarını ve eserlerini sıralar.
Metinlerden hareketle dil bilgisi çalışmaları yapar.

Tiyatro (Okuma)

0 alt konu

Veri yok

Metinde geçen kelime ve kelime gruplarının anlamlarını tespit eder.
Metnin türünün ortaya çıkışı ve tarihsel dönemle ilişkisini belirler.
Metnin tema ve konusunu belirler.
Metindeki çatışmaları belirler.

Tüm kazanımlar (14)

Metindeki olay örgüsünü belirler.
Metindeki şahıs kadrosunun özelliklerini belirler.
Metindeki zaman ve mekânın özelliklerini belirler.
Metnin dil, üslup ve anlatım/sunum özelliklerini belirler.
Metinde millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri belirler.
Metinde edebiyat, sanat ve fikir akımlarının/anlayışlarının yansımalarını değerlendirir.
Metni yorumlar.
Yazar ve metin arasındaki ilişkiyi değerlendirir.
Türün ve dönemin/akımın diğer önemli yazarlarını ve eserlerini sıralar.
Metinlerden hareketle dil bilgisi çalışmaları yapar.

Bilgilendirici Metinler (Okuma)

0 alt konu

Veri yok

Metinde geçen kelime ve kelime gruplarının anlamlarını tespit eder.
Metnin türünün ortaya çıkışı ve tarihsel dönemle ilişkisini belirler.
Metin ile metnin konusu, amacı ve hedef kitlesi arasında ilişki kurar.
Metnin ana düşüncesi ve yardımcı düşüncelerini belirler.

Tüm kazanımlar (15)

Metindeki anlatım biçimlerini, düşünceyi geliştirme yollarını ve bunların işlevlerini belirler.
Metnin görsel unsurlarla ilişkisini belirler.
Metnin üslup özelliklerini belirler.
Metinde millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri belirler.
Metinde ortaya konulan bilgi ve yorumları ayırt eder.
Metinde yazarın bakış açısını belirler.
Metinde fikrî, felsefi veya siyasi akım, gelenek veya anlayışların yansımalarını değerlendirir.
Metni yorumlar.
Yazar ve metin arasındaki ilişkiyi değerlendirir.
Türün ve dönemin/akımın diğer önemli yazarlarını ve eserlerini sıralar.
Metinlerden hareketle dil bilgisi çalışmaları yapar.

Yazma

0 alt konu

Veri yok

Farklı türlerde metinler yazar.
Yazacağı metnin türüne göre konu, tema, ana düşünce, amaç ve hedef kitleyi belirler.
Yazma konusuyla ilgili hazırlık yapar.
Yazacağı metni planlar.

Tüm kazanımlar (12)

Metin türüne özgü yapı özelliklerine uygun yazar.
Metin türüne özgü dil ve anlatım özelliklerine uygun yazar.
İyi bir anlatımda bulunması gereken özelliklere dikkat ederek yazar.
Farklı cümle yapılarını ve türlerini kullanır.
Görsel ve işitsel unsurları doğru ve etkili kullanır.
Yazdığı metni gözden geçirir.
Ürettiği ve paylaştığı metinlerin sorumluluğunu üstlenir.
Yazdığı metni başkalarıyla paylaşır.

Konuşma (Sözlü İletişim)

0 alt konu

Veri yok

İletişim sürecini oluşturan ögeleri ve iletişimde dilin önemini belirler.
Konuşmanın konusunu, amacını, hedef kitlesini ve türünü belirler.
Konuyla ilgili gözlem, inceleme veya araştırma yapar.
Konuşma metnini planlar.

Tüm kazanımlar (17)

Konuşma planına uygun olarak konuşma kartları hazırlar.
Konuşmasında yararlanacağı görsel ve işitsel araçları hazırlar.
Konuşmasına uygun sunu hazırlar.
Konuşma provası yapar.
Boğumlama, vurgulama, tonlama ve duraklamaya dikkat ederek konuşur.
Konuşurken gereksiz ses ve kelimeler kullanmaktan kaçınır.
Konuşmasında beden dilini doğru ve etkili biçimde kullanır.
Konuşmasına etkili bir başlangıç yapar.
Konuşmasının içeriğini zenginleştirir.
Konuşmasında önemli noktaları vurgulayan ve konuşmayı takip etmeyi kolaylaştıran ifadeler kullanır.
Konuşmasını etkili bir biçimde sonlandırır.
Konuşmasında süreyi verimli kullanır.
Konuşmasında teknolojik araçları etkili biçimde kullanır.

Dinleme (Sözlü İletişim)

0 alt konu

Veri yok

Amacına uygun dinleme tekniklerini kullanır.
Dinlediği konuşmanın konu ve ana düşüncesini tespit eder.
Dinlediği konuşmada konu akışını takip eder.
Dinlediği konuşmadaki açık ve örtük iletileri belirler.

Tüm kazanımlar (8)

Dinlediklerini özetler.
Dinlediklerini ön bilgileriyle karşılaştırır.
Dinlediği konuşmanın tutarlılığını sorgular.
Dinlediği konuşmada öne sürülen düşüncelerin dayanaklarının geçerliliğini sorgular.

Soru dağılımı

2021–2025 yaklaşık yıllık ortalama · doğrulanmamış taslak

AYT Türk Dili ve Edebiyatı konu başına yaklaşık soru sayısı
Konu	Ortalama soru
Edebiyata Giriş	≈ 0,6
Şiir Bilgisi	≈ 4
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı	≈ 0,8
İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı	≈ 5,8
Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı	≈ 3,2
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı	≈ 3,2
Edebi Akımlar	≈ 1
AYT Dil Bilgisi	Veri yok
Şiir (Okuma)	Veri yok
Öyküleyici Edebî Metinler (Okuma)	Veri yok
Tiyatro (Okuma)	Veri yok
Bilgilendirici Metinler (Okuma)	Veri yok
Yazma	Veri yok
Konuşma (Sözlü İletişim)	Veri yok
Dinleme (Sözlü İletişim)	Veri yok

ÖSYM resmî konu dağılımı yayımlamaz; değerler çıkmış soruların sınıflandırmasından yaklaşık hesaplanmıştır. Yerel taslak 2021–2025 ortalamaları doğrulanmamıştır; gelecek sınav için garanti değildir. AYT’den TYT’ye eklenen karma ağırlıklar gösterilmez. “Veri yok” sıfır soru anlamına gelmez. Sınavdaki toplam ders soru sayısı ve çalışma süresi kaynak katalogda bulunmadığından gösterilmez.

Nasıl çalışmalı?

Katalogdaki temel önkoşul bağlantılarından örnek sıra önerileri:

Sözcük Yapısı ve Ekler → Şiirde Ahenk UnsurlarıKök ve eklerin görevleri
Sözcükte Anlam → Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)Gerçek ve mecaz anlam, benzetme
Sözcük Türleri → AYT Dil BilgisiSözcük türlerini ayırt etme

Yalnız belirtilen beceri kapsamı için öneridir; konuları kilitlemez.

İlgili dersler ve araçlar

Sık sorulan sorular

AYT Türk Dili ve Edebiyatı için kaç konu var?

Maraton kataloğunda 15 ana konu ve 13 alt konu var.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı için en çok soru hangi konudan çıkar?

Doğrulanmamış 2021–2025 taslağında İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı için ≈ 5,8 soru ortalaması var. Bu bir sınav tahmini değildir; bazı konuların karşılaştırılabilir verisi yoktur.

Bu liste 2027 için resmî müfredat mı?

Hayır. Liste Maraton’un yerel müfredat kataloğudur; 2027 resmî kapsam onayı değildir. MEB öğretim programı referansları kısmen kontrol edilmiştir.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı konularını nasıl takip edebilirim?

Maraton’a kayıt olup Dersler alanından konularını, kazanımlarını ve çalışma ilerlemeni takip edebilirsin.

Kaynak: Maraton müfredat kataloğu ve kısmen kontrol edilmiş MEB öğretim programı referansları. Liste 2027 resmî kapsam onayı değildir. Son güncelleme: 25.10.2026.