AYT Coğrafya Konuları 2027

11 ana konu; kazanımlar, önkoşul becerileri ve yaklaşık soru dağılımı bir arada. Maraton kataloğuyla çalışma sıranı oluştur.

Ana konu: 11
Alt konu: 4
Taslakta en yüksek ağırlık: Nüfus Politikaları ve Şehirleşme≈ 2,2 soru / yıl
Kazanım: 115

Konu listesi

Kazanımları görmek için konuyu aç. Yaklaşık değerler doğrulanmamış 2021–2025 taslağıdır.

11 / 11 ana konu

Ekosistem ve Madde Döngüleri

0 alt konu

≈ 1,8

Biyoçeşitliliğin oluşumunu ve yeryüzündeki dağılışını etkileyen faktörleri analiz eder.
Ekosistemlerin işleyişini (besin zinciri, enerji akışı) ve madde döngülerini (karbon, azot, su) açıklar.
Su ekosistemlerinin (deniz, göl, akarsu) özelliklerini ve işleyişini bilir.
Karasal ekosistemlerin (tropikal ormanlar, çöller, tundra, step) karakteristik özelliklerini karşılaştırır.

Tüm kazanımlar (13)

Ekolojik piramitlerde enerji transferini ve verimlilik oranlarını hesaplar.
İnsan faaliyetlerinin ekosistemler üzerindeki etkilerini değerlendirir.
Biyom kavramını ve küresel biyom dağılışını etkileyen faktörleri açıklar.
Endemik türlerin korunmasının önemini ve tehdit faktörlerini analiz eder.
Karbon ayak izi kavramını ve azaltma yöntemlerini inceler.
Biyoçeşitliliğin oluşumu ve azalmasında etkili olan faktörleri açıklar.
Ekosistemi oluşturan unsurları ayırt eder.
Madde döngüleri ve enerji akışını ekosistemin devamlılığı açısından analiz eder.
Su ekosisteminin unsurlarını ve işleyişini açıklar.

Önce bu becerileri ele al

TYT Coğrafya: İklim Bilgisi — Sıcaklık ve yağış rejimi

Bu öneri konunun tamamını bitirme zorunluluğu değildir.

Nüfus Politikaları ve Şehirleşme

0 alt konu

≈ 2,2

Ülkelerin farklı dönemlerde uyguladıkları nüfus politikalarını neden ve sonuçlarıyla değerlendirir.
Türkiye'de uygulanan nüfus politikalarını ve tarihsel süreçteki değişimini anlar.
Şehirlerin fonksiyonlarını (tarım, sanayi, turizm, idari vb.) ve etki alanlarını bilir.
Türkiye'deki sakin şehir (Cittaslow) uygulamalarına örnekler verir.

Tüm kazanımlar (12)

Ülkelerin farklı dönemlerde izledikleri nüfus politikaları ve sonuçlarını karşılaştırır.
Türkiye'nin nüfus politikalarını gerekçeleri açısından değerlendirir.
Türkiye'nin nüfus projeksiyonlarına dayalı senaryolar oluşturur.
Şehirleri fonksiyonel özellikleri açısından karşılaştırır.
Şehirlerin küresel ve bölgesel etkilerini fonksiyonel açıdan yorumlar.
Türkiye'deki şehirleri fonksiyonlarına göre ayırt eder.
Türkiye'deki kır yerleşme tiplerini ayırt eder.
Şehirleşme, göç ve sanayileşme ilişkisini toplumsal etkileri açısından yorumlar.

Önce bu becerileri ele al

TYT Coğrafya: Nüfus, Yerleşme ve Göç — Nüfus yapısı ve göç

Bu öneri konunun tamamını bitirme zorunluluğu değildir.

Ekonomik Faaliyetler ve Doğal Kaynaklar

0 alt konu

≈ 0,9

Ekonomik faaliyet türlerini (birincil, ikincil, üçüncül, dördüncül, beşincil) ve özelliklerini bilir.
Doğal kaynakların sınıflandırılmasını ve sürdürülebilir kullanımının önemini kavrar.
Türkiye'nin temel ekonomik sektörlerini (tarım, hayvancılık, ormancılık, madencilik, sanayi, ulaşım, turizm) ve coğrafi dağılışını analiz eder.
Doğal unsurları üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerindeki etkisi açısından değerlendirir.

Tüm kazanımlar (10)

Beşerî unsurları üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerindeki etkisi açısından değerlendirir.
Üretim, dağıtım ve tüketim sektörleri arasındaki ilişkiyi ekonomiye etkisi açısından değerlendirir.
Doğal kaynaklar ile ekonomi ilişkisini açıklar.
Türkiye'deki doğal kaynaklar ile ekonomi arasındaki ilişkiyi analiz eder.
Türkiye'de uygulanan ekonomi politikalarını mekânsal etkileri açısından değerlendirir.
Türkiye ekonomisinin sektörel dağılımından hareketle ülke ekonomisi hakkında çıkarımlarda bulunur.

Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler

0 alt konu

≈ 2,2

İlk kültür merkezlerinin (Mısır, Mezopotamya, Hint, Çin, İnka, Maya) ortaya çıkışını ve coğrafi özelliklerini bilir.
Farklı kıtalardaki ülkeleri gelişmişlik seviyeleri, ekonomik ve kültürel özellikleriyle tanır.
Jeopolitik konumun ülkelerin dış politikasındaki önemini Türkiye ve çevresinden örneklerle açıklar.
İlk kültür merkezlerinin ortaya çıkışı, yayılışı ve dağılışlarını belirleyen faktörleri açıklar.

Tüm kazanımlar (23)

Farklı kültürel bölgelerin yeryüzünde yayılışına etki eden faktörleri açıklar.
Türk kültürünün yayılış alanlarını bölgesel özellikler açısından analiz eder.
Türkiye'nin tarih boyunca medeniyetler merkezi olmasını konumu açısından değerlendirir.
Ülkeler ve bölgeler arasındaki ticaret ile ham madde, üretim ve pazar alanlarını ilişkilendirir.
Ülkeler arası etkileşimde turizm faaliyetlerinin rolünü açıklar.
Sanayileşmiş bir ülkeyi sanayileşme süreçleri açısından değerlendirir.
Farklı gelişmişlik düzeylerine sahip ülkelerin tarım-ekonomi ilişkisini analiz eder.
Bölgesel ve küresel ölçekteki örgütleri etki alanları açısından değerlendirir.
Kıtaların ve okyanusların konumsal önemindeki değişimi örneklerle açıklar.
Ülkelerin konumunun bölgesel ve küresel etkilerini değerlendirir.
Tarihsel süreçte Türkiye'nin jeopolitik konumunu değerlendirir.
Türkiye'nin içinde yer aldığı jeopolitik bölgelerle olan ilişkisini açıklar.
Türk kültür bölgeleri ile ülkemiz arasındaki tarihî ve kültürel bağları açıklar.
Teknolojik gelişmelerin, bölgeler ve ülkeler arası kültürel ve ekonomik etkileşimdeki rolünü açıklar.
Ülkelerin gelişmişlik seviyelerinin belirlenmesinde etkili olan faktörleri açıklar.
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomik özelliklerini karşılaştırır.
Ülkelerin bölgesel ve küresel ilişkilerini doğal kaynak potansiyeli açısından değerlendirir.
Dünyadaki başlıca enerji nakil hatlarının bölge ve ülkelere etkisini açıklar.
Ülkeler arasında sorun oluşturan mekânsal unsurları günümüz çatışma alanlarıyla ilişkilendirir.

Çevre ve Toplum

0 alt konu

≈ 2,2

Doğal kaynakların yanlış kullanımının çevresel sorunlara (erozyon, çölleşme, hava kirliliği vb.) etkisini değerlendirir.
Küresel çevre sorunlarını (iklim değişikliği, ozon seyrelmesi, asit yağmurları) ve uluslararası çevre sözleşmelerini bilir.
Atıkların geri dönüşümünün önemini ve sürdürülebilirlik kavramını anlar.
Çevre sorunlarını oluşum sebeplerine göre sınıflandırır.

Tüm kazanımlar (14)

Madenlerin ve enerji kaynaklarının çevre üzerindeki etkilerini örneklerle açıklar.
Yenilenemeyen kaynakların kullanımını tükenebilirlik ve alternatif kaynaklar açısından analiz eder.
Farklı gelişmişliğe sahip ülkelerdeki doğal kaynak kullanımını çevresel etkileri açısından değerlendirir.
Arazi kullanımına ilişkin farklı uygulamaları çevre üzerindeki etkileri açısından değerlendirir.
Çevre sorunlarının oluşum ve yayılma süreçlerini küresel etkileri açısından analiz eder.
Doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını geri dönüşüm stratejileri açısından değerlendirir.
Doğal çevrenin sınırlılığını açıklar.
Farklı gelişmişlik düzeyine sahip ülkelerin çevre sorunlarının önlenmesine yönelik politika ve uygulamalarını karşılaştırır.
Çevresel örgüt ve anlaşmaların çevre yönetimi ve korunmasına etkilerini açıklar.
Ortak doğal ve kültürel mirasa yönelik tehditleri açıklar.

Türkiye'de Tarım, Hayvancılık ve Sanayi

4 alt konu

≈ 0,9

Türkiye'de Tarım

Türkiye'de tarımı etkileyen faktörleri (iklim, toprak, yeryüzü şekilleri, su kaynakları) analiz eder.
Başlıca tarım ürünlerinin (tahıllar, endüstri bitkileri, meyve, sebze) coğrafi dağılışını bilir.
Tarım politikalarının üretim ve dağılış üzerindeki etkilerini değerlendirir.
Organik tarım ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının önemini kavrar.

Tüm kazanımlar (8)

Seracılık ve modern tarım tekniklerinin Türkiye'deki gelişimini inceler.
GAP, DAP gibi tarımsal kalkınma projelerinin etkilerini analiz eder.
Türkiye'de tarım sektörünün özelliklerini açıklar.
Tarımın Türkiye ekonomisindeki yerini açıklar.

Önce bu becerileri ele al

TYT Coğrafya: Büyük İklim Tipleri ve Türkiye'nin İklimi — Türkiye'de sıcaklık ve yağış düzeni

Bu öneri konunun tamamını bitirme zorunluluğu değildir.

Türkiye'de Hayvancılık

Türkiye'deki hayvancılık faaliyetlerini (büyükbaş, küçükbaş, kümes, arıcılık) ve dağılışını bilir.
Hayvancılığı etkileyen coğrafi faktörleri (iklim, bitki örtüsü, toprak) açıklar.
Geleneksel ve modern hayvancılık yöntemlerini karşılaştırır.
Hayvancılık ürünlerinin ekonomideki yerini ve ihracat potansiyelini değerlendirir.

Tüm kazanımlar (5)

Balıkçılık faaliyetlerinin dağılışını ve su ürünleri yetiştiriciliğini inceler.

Türkiye'de Sanayi

Türkiye'nin sanayi kollarını ve önemli sanayi merkezlerini tanır.
Sanayi dağılışını etkileyen faktörleri (hammadde, enerji, ulaşım, işgücü) analiz eder.
OSB (Organize Sanayi Bölgeleri) ve teknoparkların gelişimini değerlendirir.
Türkiye'nin otomotiv, tekstil, demir-çelik sanayilerinin dünya ekonomisindeki yerini inceler.

Tüm kazanımlar (7)

Sanayileşmenin çevresel etkilerini ve sürdürülebilir sanayi yaklaşımlarını kavrar.
Türkiye'de sanayi sektörünün özelliklerini açıklar.
Türkiye sanayisini, ülke ekonomisindeki yeri açısından analiz eder.

Türkiye'nin Madenleri ve Enerji Kaynakları

Türkiye'nin madenleri ve enerji kaynaklarının dağılışını açıklar.
Türkiye'nin maden ve enerji kaynaklarının etkin kullanımını ülke ekonomisine katkısı açısından değerlendirir.

Uluslararası Ulaşım Hatları ve Turizm

0 alt konu

≈ 0,9

Dünyadaki önemli boğazları, kanalları ve deniz yolu ulaşımının önemini bilir.
Türkiye'nin uluslararası ulaşımdaki stratejik önemini değerlendirir.
Turizmin ekonomik, kültürel ve çevresel etkilerini ve Türkiye'nin turizm potansiyelini analiz eder.
Ulaşım sisteminin gelişiminde etkili olan faktörleri açıklar.

Tüm kazanımlar (10)

Ulaşım ağları ile yerleşme ve ekonomik faaliyetler arasında ilişki kurar.
Türkiye'deki ulaşım sisteminin gelişim sürecini açıklar.
Türkiye'deki doğal ve kültürel sembollerin mekânla ilişkisini açıklar.
Türkiye'nin turizm potansiyelini ve varlıklarını açıklar.
Türkiye'nin turizm politikalarını çevresel, kültürel ve ekonomik etkileri açısından değerlendirir.
Turizmin Türkiye ekonomisindeki yerini değerlendirir.

Ekstrem Doğa Olayları ve Gelecek

0 alt konu

≈ 1,8

Doğa olaylarının ekstrem durumlarını ve etkilerini açıklar.
Doğal sistemlerdeki değişimlerle ilgili geleceğe yönelik çıkarımlarda bulunur.

Ekonomik Faaliyetler ve Hizmet Sektörü

0 alt konu

≈ 0,9

Bir bölgedeki baskın ekonomik faaliyet türünü sosyal ve kültürel hayata etkileri açısından analiz eder.
Nüfus, yerleşme ve ekonomik faaliyetlerde gelecekte olabilecek değişimlerle ilgili çıkarımlarda bulunur.
Hizmet sektörünün Türkiye'nin ekonomik kalkınmasıyla olan ilişkisini açıklar.

İşlevsel Bölgeler ve Kalkınma Projeleri

0 alt konu

≈ 0,9

Ülkemizdeki işlevsel bölgeleri özelliklerine göre analiz eder.
Türkiye'deki bölgesel kalkınma projelerini ekonomik, sosyal ve kültürel etkileri açısından değerlendirir.

Ticaret Merkezleri ve Tarihî Ticaret Yolları

0 alt konu

≈ 2,2

Dünya ticaret merkezleri ve ağlarını küresel ekonomideki yerleri açısından analiz eder.
Türkiye'deki ticaret merkezlerinin ticarete konu olan ürünlere ve akış yönlerine etkilerini açıklar.
Tarihî ticaret yollarını Türkiye'nin konumu açısından değerlendirir.
Türkiye'nin dış ticaretini ve dünya pazarlarındaki yerini ticarete konu olan ürünler açısından analiz eder.

Soru dağılımı

2021–2025 yaklaşık yıllık ortalama · doğrulanmamış taslak

AYT Coğrafya konu başına yaklaşık soru sayısı
Konu	Ortalama soru
Ekosistem ve Madde Döngüleri	≈ 1,8
Nüfus Politikaları ve Şehirleşme	≈ 2,2
Ekonomik Faaliyetler ve Doğal Kaynaklar	≈ 0,9
Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler	≈ 2,2
Çevre ve Toplum	≈ 2,2
Türkiye'de Tarım, Hayvancılık ve Sanayi	≈ 0,9
Uluslararası Ulaşım Hatları ve Turizm	≈ 0,9
Ekstrem Doğa Olayları ve Gelecek	≈ 1,8
Ekonomik Faaliyetler ve Hizmet Sektörü	≈ 0,9
İşlevsel Bölgeler ve Kalkınma Projeleri	≈ 0,9
Ticaret Merkezleri ve Tarihî Ticaret Yolları	≈ 2,2

ÖSYM resmî konu dağılımı yayımlamaz; değerler çıkmış soruların sınıflandırmasından yaklaşık hesaplanmıştır. Yerel taslak 2021–2025 ortalamaları doğrulanmamıştır; gelecek sınav için garanti değildir. AYT’den TYT’ye eklenen karma ağırlıklar gösterilmez. “Veri yok” sıfır soru anlamına gelmez. Sınavdaki toplam ders soru sayısı ve çalışma süresi kaynak katalogda bulunmadığından gösterilmez.

Nasıl çalışmalı?

Katalogdaki temel önkoşul bağlantılarından örnek sıra önerileri:

İklim Bilgisi → Ekosistem ve Madde DöngüleriSıcaklık ve yağış rejimi
Nüfus, Yerleşme ve Göç → Nüfus Politikaları ve ŞehirleşmeNüfus yapısı ve göç
Büyük İklim Tipleri ve Türkiye'nin İklimi → Türkiye'de TarımTürkiye'de sıcaklık ve yağış düzeni

Yalnız belirtilen beceri kapsamı için öneridir; konuları kilitlemez.

İlgili dersler ve araçlar

Sık sorulan sorular

AYT Coğrafya için kaç konu var?

Maraton kataloğunda 11 ana konu ve 4 alt konu var.

AYT Coğrafya için en çok soru hangi konudan çıkar?

Doğrulanmamış 2021–2025 taslağında Nüfus Politikaları ve Şehirleşme için ≈ 2,2 soru ortalaması var. Bu bir sınav tahmini değildir; bazı konuların karşılaştırılabilir verisi yoktur.

Bu liste 2027 için resmî müfredat mı?

Hayır. Liste Maraton’un yerel müfredat kataloğudur; 2027 resmî kapsam onayı değildir. MEB öğretim programı referansları kısmen kontrol edilmiştir.

AYT Coğrafya konularını nasıl takip edebilirim?

Maraton’a kayıt olup Dersler alanından konularını, kazanımlarını ve çalışma ilerlemeni takip edebilirsin.

Kaynak: Maraton müfredat kataloğu ve kısmen kontrol edilmiş MEB öğretim programı referansları. Liste 2027 resmî kapsam onayı değildir. Son güncelleme: 25.10.2026.