TYT Coğrafya Konuları 2027

10 ana konu; kazanımlar, önkoşul becerileri ve yaklaşık soru dağılımı bir arada. Maraton kataloğuyla çalışma sıranı oluştur.

Ana konu: 10
Alt konu: 5
Taslakta en yüksek ağırlık: İklim Bilgisi≈ 1 soru / yıl
Kazanım: 175

Konu listesi

Kazanımları görmek için konuyu aç. Yaklaşık değerler doğrulanmamış 2021–2025 taslağıdır.

10 / 10 ana konu

Doğa, İnsan ve Coğrafya

0 alt konu

≈ 0

Doğa ve insan arasındaki etkileşimi örneklerle açıklar.
Nedensellik coğrafya temel ilkesini bilir.
Dağılış coğrafya temel ilkesini bilir.
Bağlantı coğrafya temel ilkesini bilir.

Tüm kazanımlar (10)

Fiziki coğrafya alt dalını bilir.
Beşeri coğrafya alt dalını bilir.
Ekonomik coğrafya alt dalını bilir.
Bölgesel coğrafya alt dalını bilir.
Coğrafyanın konularını ve bölümlenmesini açıklar.
Coğrafya biliminin gelişimini açıklar.

Dünya'nın Şekli ve Hareketleri

0 alt konu

≈ 0,2

Dünya'nın geoit şeklinin sonuçlarını analiz eder.
Dünya'nın günlük hareketinin gece-gündüz sonucunu değerlendirir.
Dünya'nın günlük hareketinin yerel saat farkları sonucunu değerlendirir.
Dünya'nın yıllık hareketinin mevsimler sonucunu değerlendirir.

Tüm kazanımlar (7)

Dünya'nın yıllık hareketinin iklim kuşakları sonucunu değerlendirir.
Dünya'nın şekli ve hareketlerinin etkilerini değerlendirir.
Koordinat sistemini kullanarak zaman ve yere ait özellikler hakkında çıkarımlarda bulunur.

Harita Bilgisi

0 alt konu

≈ 0,6

Harita başlığı elemanını tanır.
Harita ölçeği elemanını tanır.
Harita lejantı elemanını tanır.
Harita yön oku elemanını tanır.

Tüm kazanımlar (16)

Sayısal ölçek türünü bilir.
Grafik ölçek türünü bilir.
Yazılı ölçek türünü bilir.
Harita üzerindeki uzunluk hesaplamalarını bilir.
Harita üzerindeki alan hesaplamalarını bilir.
İzohips yöntemiyle çizilmiş haritalardaki tepe şekillerini yorumlar.
İzohips yöntemiyle çizilmiş haritalardaki vadi şekillerini yorumlar.
İzohips yöntemiyle çizilmiş haritalardaki sırt şekillerini yorumlar.
İzohips yöntemiyle çizilmiş haritalardaki eğim derecelerini yorumlar.
Haritayı oluşturan unsurlardan yararlanarak harita kullanır.
Bilgileri haritalara aktarmada kullanılan yöntem ve teknikleri açıklar.
Haritalarda yer şekillerinin gösteriminde kullanılan yöntem ve teknikleri açıklar.

İklim Bilgisi

5 alt konu

≈ 1

Atmosfer ve Sıcaklık

Atmosferin katmanlarını (Troposfer, Stratosfer, Mezosfer, Termosfer, Ekzosfer) ve genel özelliklerini açıklar.
Hava durumu ile iklim arasındaki farkları kavrar.
Sıcaklığın yeryüzündeki dağılışını etkileyen faktörleri (güneş ışınlarının geliş açısı, yükselti, karasallık-denizellik, okyanus akıntıları, rüzgârlar) analiz eder.
Atmosferin katmanları ve özellikleri ile hava olaylarını ilişkilendirir.

Tüm kazanımlar (5)

Örneklerden yararlanarak hava durumu ile iklim özelliklerini etkileri açısından karşılaştırır.

Basınç ve Rüzgârlar

Basınç kavramını, alçak ve yüksek basınç merkezlerinin özelliklerini ve yeryüzündeki dağılışını yorumlar.
Rüzgârın hızını ve yönünü etkileyen faktörleri açıklar; sürekli, devirli (muson) ve yerel rüzgârları tanır.

Nem ve Yağış

Mutlak nem, maksimum nem ve bağıl nem kavramlarını ayırt eder ve aralarındaki ilişkiyi kavrar.
Yoğunlaşma ve yağış oluşum biçimlerini (konveksiyonel, orografik, cephesel yağışlar) açıklar.

Büyük İklim Tipleri ve Türkiye'nin İklimi

Yeryüzündeki büyük iklim tiplerini (Ekvatoral, Muson, Çöl, Akdeniz, Ilıman Okyanusal, Step, Tundra vb.) sıcaklık ve yağış grafiklerine göre analiz eder.
Türkiye'nin iklimini etkileyen faktörleri, Türkiye'de görülen iklim tiplerini ve bitki örtüsü özelliklerini değerlendirir.
Yeryüzündeki farklı iklim tiplerinin özellikleri ve dağılışları hakkında çıkarımlarda bulunur.
Türkiye'de görülen iklim tiplerinin özellikleri hakkında çıkarımlarda bulunur.

İklim Elemanlarının Oluşumu ve Dağılışı

İklim elemanlarının oluşumunu ve dağılışını açıklar.

Yerin Şekillenmesi (İç ve Dış Kuvvetler)

0 alt konu

≈ 0,6

Yerin iç yapısını anlar.
Levha tektoniği hakkında temel bilgileri anlar.
Orojenez iç kuvvetinin yer şekillerinin oluşumuna etkilerini değerlendirir.
Epirojenez iç kuvvetinin yer şekillerinin oluşumuna etkilerini değerlendirir.

Tüm kazanımlar (26)

Volkanizma iç kuvvetinin yer şekillerinin oluşumuna etkilerini değerlendirir.
Depremlerin yer şekillerinin oluşumuna etkilerini değerlendirir.
Akarsuların oluşturduğu aşındırma şekillerini tanır.
Akarsuların oluşturduğu biriktirme şekillerini tanır.
Rüzgârların oluşturduğu aşındırma şekillerini tanır.
Rüzgârların oluşturduğu biriktirme şekillerini tanır.
Buzulların oluşturduğu aşındırma şekillerini tanır.
Buzulların oluşturduğu biriktirme şekillerini tanır.
Dalgaların oluşturduğu aşındırma şekillerini tanır.
Dalgaların oluşturduğu biriktirme şekillerini tanır.
Türkiye'deki dağların oluşum sürecini analiz eder.
Türkiye'deki yaylaların oluşum sürecini analiz eder.
Türkiye'deki ovaların oluşum sürecini analiz eder.
Türkiye'deki deltaların oluşum sürecini analiz eder.
Dünya'nın tektonik oluşumunu açıklar.
Jeolojik zamanların özelliklerini tektonik olaylarla ilişkilendirerek açıklar.
İç kuvvetleri; yer şekillerinin oluşum sürecine etkileri açısından açıklar.
Kayaçların özellikleri ile yeryüzü şekillerinin oluşum süreçlerini ilişkilendirir.
Türkiye'deki yer şekillerinin oluşum sürecine iç kuvvetlerin etkisini açıklar.
Dış kuvvetleri yer şekillerinin oluşum sürecine etkileri açısından açıklar.
Türkiye'deki yer şekillerinin oluşum sürecine dış kuvvetlerin etkisini açıklar.
Türkiye'deki ana yer şekillerini temel özellikleri ve dağılışları açısından değerlendirir.

Doğadaki Üç Unsur: Su, Toprak, Bitki

0 alt konu

≈ 0

Yeryüzündeki yeraltı su kaynaklarını açıklar.
Yeryüzündeki yerüstü su kaynaklarını açıklar.
Su döngüsünün buharlaşma aşamasını açıklar.
Su döngüsünün yoğunlaşma aşamasını açıklar.

Tüm kazanımlar (28)

Su döngüsünün yağış aşamasını açıklar.
Su döngüsünün akış aşamasını açıklar.
Toprak oluşumunu bilir.
Kırmızı toprak tipini bilir.
Kahverengi toprak tipini bilir.
Karasal toprak tipini bilir.
Alüviyal toprak tipini bilir.
Bitki örtüsünün iklim faktörüne bağlı dağılışını tanır.
Bitki örtüsünün toprak faktörüne bağlı dağılışını tanır.
Bitki örtüsünün yükselti faktörüne bağlı dağılışını tanır.
Ekvatoral orman formasyonunu tanır.
Akdeniz formasyonunu tanır.
Step formasyonunu tanır.
Tundra formasyonunu tanır.
Taiga formasyonunu tanır.
Yeryüzündeki su varlıklarını özelliklerine göre sınıflandırır.
Türkiye'deki su varlıklarının genel özelliklerini ve dağılışını açıklar.
Türkiye'deki su varlığını verimli kullanmanın ekonomik, sosyal ve kültürel etkilerini değerlendirir.
Yeryüzündeki toprak çeşitliliğini oluşum süreçleri ile ilişkilendirir.
Türkiye'deki toprakların dağılışını etkileyen faktörler ile toprak tiplerini ilişkilendirir.
Türkiye topraklarının kullanımını verimlilik açısından değerlendirir.
Bitki toplulukları ve türlerini genel özelliklerine göre sınıflandırır.
Bitki topluluklarının dağılışı ile iklim ve yer şekillerini ilişkilendirir.
Türkiye'deki doğal bitki topluluklarının dağılışını yetişme şartları açısından analiz eder.

Nüfus, Yerleşme ve Göç

0 alt konu

≈ 0,8

Dünya nüfusunun tarihsel artışını analiz eder.
Dünya nüfusunun dağılışını analiz eder.
Dünya nüfus dağılışını etkileyen iklim faktörünü analiz eder.
Dünya nüfus dağılışını etkileyen toprak faktörünü analiz eder.

Tüm kazanımlar (30)

Dünya nüfus dağılışını etkileyen yeryüzü şekilleri faktörünü analiz eder.
Dünya nüfus dağılışını etkileyen ekonomik faktörleri analiz eder.
Genç nüfus piramidini yorumlar.
Yaşlı nüfus piramidini yorumlar.
Durağan nüfus piramidini yorumlar.
Nüfus piramitlerinden ülkelerin demografik yapısı hakkında çıkarımlarda bulunur.
İç göçlerin nedenlerini değerlendirir.
Dış göçlerin nedenlerini değerlendirir.
Göç türlerini değerlendirir.
Göçlerin sosyal sonuçlarını değerlendirir.
Göçlerin ekonomik sonuçlarını değerlendirir.
Türkiye'nin nüfus özelliklerini anlar.
Türkiye'nin nüfus dağılışını anlar.
Türkiye'nin göç süreçlerini anlar.
İstatistiki verilerden yararlanarak nüfus özellikleri ve nüfusun önemi hakkında çıkarımlarda bulunur.
İstatistiki verilerden yararlanarak dünya nüfusunun tarihsel süreçteki değişimine ilişkin çıkarımlarda bulunur.
Nüfusun dağılışı üzerinde etkili olan faktörler ile dünya nüfusunun dağılışını ilişkilendirir.
Nüfus piramitlerinden hareketle nüfusun yapısıyla ilgili çıkarımlarda bulunur.
Türkiye'de nüfusun tarihsel seyrini sosyal ve ekonomik faktörler açısından değerlendirir.
Türkiye'de nüfusun dağılışını, nüfusun dağılışında etkili olan faktörler açısından değerlendirir.
Güncel verilerden yararlanarak Türkiye nüfusunun yapısal özelliklerini analiz eder.
Tarihî metin, belge ve haritalardan yararlanarak dünyadaki göçlerin nedenleri ve sonuçları hakkında çıkarımlarda bulunur.
Türkiye'deki göçleri sebep ve sonuçları açısından değerlendirir.
Göçün mekânsal etkilerini Türkiye'den örneklerle açıklar.
Ekonomik faaliyetleri temel özelliklerine göre ayırt eder.
Ekonomik faaliyet türlerinin oransal dağılımına ilişkin verileri, ülkelerin gelişmişlik düzeyleriyle ilişkilendirerek çıkarımda bulunur.

Bölgeler ve Ülkeler

0 alt konu

≈ 0,8

Bölge kavramını anlar.
Şekilsel bölge türünü anlar.
İşlevsel bölge türünü anlar.
Farklı ülkelerin doğal özelliklerini tanır.

Tüm kazanımlar (18)

Farklı ülkelerin beşerî özelliklerini tanır.
Farklı ülkelerin ekonomik özelliklerini tanır.
Farklı bölgelerin doğal özelliklerini tanır.
Farklı bölgelerin beşerî özelliklerini tanır.
Farklı bölgelerin ekonomik özelliklerini tanır.
Kara yolları ulaşımının gelişimini değerlendirir.
Deniz yolları ulaşımının gelişimini değerlendirir.
Hava yolları ulaşımının gelişimini değerlendirir.
Demir yolu ulaşımının gelişimini değerlendirir.
Ulaşım yollarının küresel etkileşimdeki rolünü değerlendirir.
Dünyadaki farklı bölge örneklerini, özellikleri ve bölge belirlemede kullanılan kriterler açısından değerlendirir.
Bölge sınırlarının amaca göre değişebilirliğini örneklerle açıklar.
Harita kullanarak çeşitli coğrafi kriterlerle belirlenmiş bölgelerde bulunan ülkeleri sınıflandırır.
Uluslararası ulaşım hatlarını bölgesel ve küresel etkileri açısından analiz eder.

Doğal Afetler ve Çevre Sorunları

0 alt konu

≈ 0,8

Depremlerin oluşum nedenlerini açıklar.
Depremlerin etkilerini açıklar.
Depremlerden korunma yollarını açıklar.
Sellerin oluşum nedenlerini açıklar.

Tüm kazanımlar (22)

Sellerin etkilerini açıklar.
Sellerden korunma yollarını açıklar.
Heyelanların oluşum nedenlerini açıklar.
Heyelanların etkilerini açıklar.
Heyelanlardan korunma yollarını açıklar.
Kuraklığın oluşum nedenlerini açıklar.
Kuraklığın etkilerini açıklar.
Kuraklıktan korunma yollarını açıklar.
Küresel ısınmanın çevre üzerindeki etkilerini değerlendirir.
Ozon seyrelmesinin çevre üzerindeki etkilerini değerlendirir.
Asit yağmurlarının çevre üzerindeki etkilerini değerlendirir.
Su kirliliğinin çevre üzerindeki etkilerini değerlendirir.
İnsanların doğal çevreyi kullanma biçimlerini örneklendirir.
Doğal ortamda insan etkisiyle meydana gelen değişimleri sonuçları açısından değerlendirir.
Afetlerin oluşum nedenlerini ve özelliklerini açıklar.
Afetlerin dağılışları ile etkilerini ilişkilendirir.
Türkiye'deki afetlerin dağılışları ile etkilerini ilişkilendirir.
Afetlerden korunma yöntemlerini açıklar.

Yerleşmeler

0 alt konu

≈ 0,2

Yerleşmelerin gelişimini etkileyen faktörleri analiz eder.
Yerleşme doku ve tiplerinin oluşumunda etkili olan faktörleri örneklerle açıklar.
Türkiye'de yerleşmelerin dağılışını etkileyen faktörleri örneklerle açıklar.
Türkiye'deki yerleşim birimlerini idari fonksiyonlarına göre ayırt eder.

Soru dağılımı

2021–2025 yaklaşık yıllık ortalama · doğrulanmamış taslak

TYT Coğrafya konu başına yaklaşık soru sayısı
Konu	Ortalama soru
Doğa, İnsan ve Coğrafya	≈ 0
Dünya'nın Şekli ve Hareketleri	≈ 0,2
Harita Bilgisi	≈ 0,6
İklim Bilgisi	≈ 1
Yerin Şekillenmesi (İç ve Dış Kuvvetler)	≈ 0,6
Doğadaki Üç Unsur: Su, Toprak, Bitki	≈ 0
Nüfus, Yerleşme ve Göç	≈ 0,8
Bölgeler ve Ülkeler	≈ 0,8
Doğal Afetler ve Çevre Sorunları	≈ 0,8
Yerleşmeler	≈ 0,2

ÖSYM resmî konu dağılımı yayımlamaz; değerler çıkmış soruların sınıflandırmasından yaklaşık hesaplanmıştır. Yerel taslak 2021–2025 ortalamaları doğrulanmamıştır; gelecek sınav için garanti değildir. AYT’den TYT’ye eklenen karma ağırlıklar gösterilmez. “Veri yok” sıfır soru anlamına gelmez. Sınavdaki toplam ders soru sayısı ve çalışma süresi kaynak katalogda bulunmadığından gösterilmez.

Nasıl çalışmalı?

Bu ders için katalogda uygun temel önkoşul bağlantısı bulunmuyor. Bu durum önkoşul olmadığı anlamına gelmez.

İlgili dersler ve araçlar

Sık sorulan sorular

TYT Coğrafya için kaç konu var?

Maraton kataloğunda 10 ana konu ve 5 alt konu var.

TYT Coğrafya için en çok soru hangi konudan çıkar?

Doğrulanmamış 2021–2025 taslağında İklim Bilgisi için ≈ 1 soru ortalaması var. Bu bir sınav tahmini değildir; bazı konuların karşılaştırılabilir verisi yoktur.

Bu liste 2027 için resmî müfredat mı?

Hayır. Liste Maraton’un yerel müfredat kataloğudur; 2027 resmî kapsam onayı değildir. MEB öğretim programı referansları kısmen kontrol edilmiştir.

TYT Coğrafya konularını nasıl takip edebilirim?

Maraton’a kayıt olup Dersler alanından konularını, kazanımlarını ve çalışma ilerlemeni takip edebilirsin.

Kaynak: Maraton müfredat kataloğu ve kısmen kontrol edilmiş MEB öğretim programı referansları. Liste 2027 resmî kapsam onayı değildir. Son güncelleme: 25.10.2026.