İçeriğe geç

10. Sınıf Biyoloji Maarif Müfredatı

Maarif modeli 10. sınıf Biyoloji programında 2 ünite ve 19 öğrenme çıktısı (kazanım) var. Çıktılar ve süreç bileşenleri MEB programındaki ifadeyle, kodlarıyla verilmiştir.

Bu liste MEB öğretim programıdır; YKS’de sorulacak konuların resmî listesi değildir. 2027 YKS önceki programla yapılır, 2028 için ÖSYM kılavuzu esas alınmalıdır. Daha önceki programa göre hazırlanmış katalog için TYT / AYT konuları sayfasına, modelin takvimi için Maarif modeli ve YKS yazısına bak.

Üniteler ve öğrenme çıktıları

BİY.10.1

1. Tema: Enerji

34 ders saati
  • BİY.10.1.1

    Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğini sorgulayabilme

    1. a)Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğiyle ilgili merakını ifade eder.
    2. b)Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğiyle ilgili sorular sorar.
    3. c)Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğiyle ilgili bilgileri toplar.
    4. ç)Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğiyle ilgili topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
    5. d)Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğiyle ilgili topladığı bilgiler üzerinden çıkarım yapar.
  • BİY.10.1.2

    Fotosentez reaksiyonlarıyla ilgili bilimsel model oluşturabilme

    1. a)Fotosentez reaksiyonlarının işleyişini açıklamak için model önerir.
    2. b)Fotosentez reaksiyonlarının işleyişi ile ilgili önerdiği modeli bilimsel modellerle karşılaştır ve elde ettiği kanıtlarla modelini yeniler.
  • BİY.10.1.3

    Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deney yapabilme

    1. a)Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deney tasarlar.
    2. b)Tasarladığı deneyden elde ettiği sonuçların analizini yapar ve bu sonuçları fotosentezi açıklamak için kullanır.
  • BİY.10.1.4

    Kemosentez hakkında bilgi toplayabilme

    1. a)Kemosentez hakkında bilgiye ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.
    2. b)Belirlediği araçları kullanarak kemosentez ile ilgili bilgilere ulaşır.
    3. c)Kemosentez ile ilgili ulaştığı bilgileri doğrular.
    4. ç)Kemosentez ile ilgili ulaştığı bilgileri kaydeder.
  • BİY.10.1.5

    Canlılarda sindirim çeşitlerini ve yapılarını sınıflandırabilme

    1. a)Canlılarda sindirim çeşitleri ve yapılarını sınıflandırmak için ölçütler belirler.
    2. b)Canlılarda sindirim çeşitleri ve yapılarını oluşturduğu ölçütlere göre ayrıştırır.
    3. c)Canlılarda sindirim çeşitleri ve yapılarını gruplandırır.
    4. ç)Canlılarda sindirim çeşitleri ve yapılarını isimlendirir.
  • BİY.10.1.6

    İnsanda enerji eldesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin gerekliliği ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme

    1. a)İnsanda sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin niteliklerini tanımlar.
    2. b)İnsanda sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin besinlerden enerji eldesi için gerekliliğiyle ilgili bilgileri/verileri toplar ve kaydeder.
    3. c)İnsanda sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin besinlerden enerji eldesi için gerekliliğiyle ilgili topladığı bilgileri/verileri yorumlar ve değerlendirir.
  • BİY.10.1.7

    Hücresel solunum reaksiyonlarıyla ilgili bilimsel model oluşturabilme

    1. a)Hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişini açıklamak için model önerir.
    2. b)Hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişi ile ilgili oluşturduğu modeli bilimsel modellerle karşılaştır ve elde ettiği kanıtlarla modelini yeniden yapılandırır.
  • BİY.10.1.8

    Farklı besin gruplarından enerji eldesi süreçlerini karşılaştırabilme

    1. a)Farklı besin gruplarından enerji eldesi süreçlerine ilişkin özellikleri belirler.
    2. b)Farklı besin gruplarından enerji eldesi süreçlerine ilişkin benzerlikleri listeler.
    3. c)Farklı besin gruplarından enerji eldesi süreçlerine ilişkin farklılıkları listeler.
  • BİY.10.1.9

    Fermantasyon ile ilgili deney yapabilme

    1. a)Fermantasyon ile ilgili deney tasarlar.
    2. b)Tasarladığı deneyden elde ettiği sonuçların analizini yapar ve bu sonuçları fermantasyonu açıklamak için kullanır.
  • BİY.10.1.10

    Besinlerden elde edilen enerjinin canlının metabolik süreçlerine katkısı ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme

    1. a)Besinlerden elde edilen enerjinin özelliklerini tanımlar.
    2. b)Besinlerden elde edilen enerjinin canlının metabolik süreçlerine katkısı ile ilgili bilgileri/verileri toplar ve kaydeder.
    3. c)Besinlerden elde edilen enerjinin canlının metabolik süreçlerine katkısı ile ilgili topladığı bilgileri/verileri yorumlar ve değerlendirir.
Bu ünitenin becerileri
  • FBAB2. Sınıflandırma
  • FBAB7. Deney Yapma
  • FBAB8. Bilimsel Çıkarım Yapma
  • FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma
  • KB2.6. Bilgi Toplama
  • KB2.7. Karşılaştırma
  • KB2.8. Sorgulama
34 ders saati · Bu dersi haftana yerleştirHaftanı planla
BİY.10.2

2. Tema: Ekoloji

34 ders saati
  • BİY.10.2.1

    Ekosistemin cansız ve canlı bileşenleri arasındaki ilişkileri çözümleyebilme

    1. a)Ekosistemi oluşturan cansız ve canlı bileşenleri belirler.
    2. b)Ekosistemin cansız ve canlı bileşenleri arasındaki ilişkileri belirler.
  • BİY.10.2.2

    Komünitelerde ve popülasyonlarda görülen etkileşimleri ve değişimleri sorgulayabilme

    1. a)Komünitelerde ve popülasyonlarda görülen etkileşimleri ve değişimleri tanımlar.
    2. b)Komünitelerde ve popülasyonlarda görülen etkileşimler ve değişimlerle ilgili sorular sorar.
    3. c)Komünitelerde ve popülasyonlarda görülen etkileşimler ve değişimlerle ilgili bilgi toplar.
    4. ç)Komünitelerde ve popülasyonlarda görülen etkileşimler ve değişimlerle ilgili topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
    5. d)Komünitelerde ve popülasyonlarda görülen etkileşimler ve değişimlerle ilgili topladığı bilgiler üzerinden çıkarım yapar.
  • BİY.10.2.3

    Ekosistemdeki enerji akışıyla ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme

    1. a)Ekosistemdeki enerji akışıyla ilgili gözlem yapar.
    2. b)Ekosistemdeki enerji akışıyla ilgili örüntüleri oluşturur.
    3. c)Oluşturduğu örüntülerden yola çıkarak ekosistemdeki enerji akışıyla ilgili genelleme yapar.
  • BİY.10.2.4

    Madde döngüleri ile ilgili bilimsel model oluşturabilme

    1. a)Madde döngülerinin işleyişini açıklamak için model önerir.
    2. b)Madde döngülerinin işleyişi ile ilgili önerdiği modeli bilimsel modellerle karşılaştırır ve elde ettiği kanıtlarla modelini yeniler.
  • BİY.10.2.5

    Ekolojik sürdürülebilirliğin önemini yorumlayabilme

    1. a)Ekolojik sürdürülebilirliğin önemini inceler.
    2. b)Ekolojik sürdürülebilirliğin önemini bağlamdan kopmadan dönüştürür.
    3. c)Ekolojik sürdürülebilirliğin önemini anlamı değiştirmeyecek şekilde yeniden ifade eder.
  • BİY.10.2.6

    Çevresinde sürdürülebilirliği kısıtlayan durumlarla ilgili gözleme dayalı tahmin yapabilme

    1. a)Çevresinde sürdürülebilirliği kısıtlayan durumları gözlem ve deneyimleriyle ilişkilendirir.
    2. b)Çevresinde sürdürülebilirliği kısıtlayan durumlara ilişkin çıkarım yapar.
    3. c)Çevresinde sürdürülebilirliği kısıtlayan durumlara ilişkin yargıda bulunur.
  • BİY.10.2.7

    Ekolojik ayak izini küçültebilme yollarını bilimsel olarak sorgulayabilme

    1. a)Ekolojik ayak izini küçültebilme yollarıyla ilgili araştırma sorusu belirler.
    2. b)Ekolojik ayak izini küçültebilme yollarıyla ilgili araştırma sorusunu cevaplamak için bir tablo/model oluşturur.
    3. c)Ekolojik ayak izini küçültebilme yollarıyla ilgili araştırma planlar.
    4. ç)Ekolojik ayak izini küçültebilme yollarıyla ilgili elde ettiği verileri analiz eder ve yorumlar.
    5. d)Ekolojik ayak izini küçültebilme yollarıyla ilgili elde ettiği kanıtlara dayalı açıklama yapar ve ekolojik ayak izini küçültebilmeye yönelik çözüm üretir.
    6. e)Ekolojik ayak izini küçültebilme yollarıyla ilgili elde ettiği bilgileri değerlendirir ve paylaşır.
  • BİY.10.2.8

    Doğal kaynakların ve biyoçeşitliliğin korunması için alınan önlemleri sorgulayabilme

    1. a)Doğal kaynakların ve biyoçeşitliliğin korunması için alınan önlemlere ilişkin merakını ifade eder.
    2. b)Doğal kaynakların ve biyoçeşitliliğin korunması için alınan önlemler ile ilgili sorular sorar.
    3. c)Doğal kaynakların ve biyoçeşitliliğin korunması için alınan önlemler ile ilgili bilgi toplar.
    4. ç)Doğal kaynakların ve biyoçeşitliliğin korunması için alınan önlemler ile ilgili topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
    5. d)Doğal kaynakların ve biyoçeşitliliğin korunması için alınan önlemler ile ilgili topladığı bilgiler üzerinden çıkarım yapar.
  • BİY.10.2.9

    Çevresinde atık yönetimi konusunda yapılan çalışmalarla ilgili bilgi toplayabilme

    1. a)Çevresinde atık yönetimi konusunda yapılan çalışmalarla ilgili bilgilere ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.
    2. b)Belirlediği araçları kullanarak çevresinde atık yönetimi konusunda yapılan çalışmalarla ilgili bilgilere ulaşır.
    3. c)Çevresinde atık yönetimi konusunda yapılan çalışmalarla ilgili ulaştığı bilgileri doğrular.
    4. ç)Çevresinde atık yönetim konusunda yapılan çalışmalarla ilgili ulaştığı bilgileri kaydeder.
Bu ünitenin becerileri
  • FBAB9. Bilimsel Model Oluşturma
  • FBAB10. Tümevarımsal Akıl Yürütme Becerisi
  • FBAB13. Bilimsel Sorgulama
  • KB2.4. Çözümleme
  • KB2.6. Bilgi Toplama
  • KB2.8. Sorgulama
  • KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme
  • KB2.14. Yorumlama
34 ders saati · Bu dersi haftana yerleştirHaftanı planla

Maraton sana ne katar?

Hangi programla okuyor olursan ol, hazırlığın kayda geçer: planın, denemelerin, çalışma saatlerin ve yanlışlarının nedenleri tek yerde.

Haftalık ajanda ekranıPlanla

Haftanın yolu, önünde.

Çalışma bloklarını ajandana yerleştir, günler arasında sürükle. Planını PDF veya Excel olarak al.

Deneme sonucu ekranıDeneme

Sonucunu gör, nedenini anla.

Denemeni elle gir ya da PDF karneni aktar. İki denemeyi karşılaştır, yanlış ve boşlarının nedenlerini kaydet.

Soru çözümü kaydı ekranıÇalış ve kaydet

Emeğin kayıtta kalsın.

Çalıştığın konuyu, çözdüğün soruyu ve ayırdığın süreyi kaydet. Denemelerinin net trendi tarih tarih birikir.

Maraton Koç sohbeti ekranıMaraton Koç

Kayıtlarına birlikte bakın.

Denemelerine ve çalışma kayıtlarına bakar, bulgularını seninle konuşur; nedenini sorar.

Görseller örnek öğrenci hesabındandır.

Sık sorulan sorular

Maarif modelinde kazanım yerine ne deniyor?

Maarif modeli programlarında kazanımların yerini “öğrenme çıktısı” alır. Arama yaparken “kazanım” ve “öğrenme çıktısı” bu sayfalarda aynı listeyi anlatır.

Süreç bileşeni nedir?

Programda her öğrenme çıktısı, a), b), c) gibi harflerle sıralanan süreç bileşenleriyle ayrıntılandırılır. Bu sayfalarda süreç bileşenleri, bağlı olduğu çıktının altında MEB programındaki ifadeyle verilir.

10. Sınıf Biyoloji öğrenme çıktıları YKS’de çıkacak konular mı?

Hayır. Bu sayfa MEB’in öğretim programını gösterir. Bir sınav yılının konu kapsamı ÖSYM kılavuzuyla belirlenir; 2028 YKS için resmî konu listesi henüz yayımlanmadı.

Öğrenme çıktısı kodları ne anlama gelir?

Kod; dersin kısaltmasını, sınıfı, üniteyi ve çıktının sırasını gösterir. Örneğin FİZ.10.1.1, 10. sınıf fizik dersinin 1. ünitesindeki 1. çıktıdır.

Bu bilgiler nereden alındı?

MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaöğretim programlarından (tymm.meb.gov.tr). Çıktı ve süreç bileşeni metinleri programdaki ifadeyle verilir; yorum eklenmez.

Kaynak: MEB TYMM öğretim programı PDF’i (19.08.2026). Öğrenme çıktısı metinleri programdaki ifadeyle verilmiştir. Son güncelleme: .